تبلیغات
وبلاگicon
ازدواج موقت - سوال و پاسخ
تاریخ : پنجشنبه 22 تیر 1391 | 06:14 ق.ظ | نویسنده : صادق

دوست عزیز به نام یزدان ، سؤالاتی پیرامون عقد موقت از كتابهای شیعه مطرح كردهاند كه ما سؤالات وی را به همراه پاسخ هایش در این جا اضافه می كنیم :


بررسی روایات حرمت متعه در كتاب&zwnjهای شیعه :


حرمت متعه در فتح خیبر :


طوسی در كتاب التهذیب 2/186 والاستبصار 3/142 و الحر العاملی در كتاب وسائل شیعه 14/441 نقل می نمایند:


از زید بن علی روایت است كه ایشان از پدرانشان و آنان نیز از حضرت علی نقل می كنند كه ایشان فرمودند: پیامبر اكرم در روز فتح خیبر گوشت الاغ و نكاح موقت و متعه را حرام گرداندند.


پاسخ این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


پاسخ :


در پاسخ به این سوال باید گفت :

در همان مصادری که این روایت را از آنها نقل نموده است پاسخ این اشکال داده شده است ؛ در کتاب تهذیب بعد از ذکر این روایت آمده است :

فان هذه الروایة وردت مورد التقیة وعلى ما یذهب إلیه مخالفوا الشیعة ، والعلم حاصل لكل من سمع الاخبار ان من دین أئمتنا علیهم السلام إباحة المتعة فلا یحتاج إلى الاطناب فیه .


تهذیب الأحكام ج 7 ص 251


در کتاب استبصار نیز می فرماید :


فالوجه فی هذه الروایة أن نحملها على التقیة لأنها موافقة لمذاهب العامة والاخبار الأولة موافقة لظاهر الكتاب وإجماع الفرقة المحقة على موجبها فیجب أن یكون العمل بها دون هذه الروایة الشاذة .


الاستبصار ج 3 ص 142


و همان طور که در سایـت در مقاله مورد نظر شما ذکر شد ، اهل سنت حلیت متعه را نظر عده زیادی از اهل بیت می دانند ؛ بنا بر این مضمون این روایت مخالف کلام شیعه و اهل سنت است .


جدای از این مطلب باید گفت : نه علمای شیعه و نه بزرگان علمای اهل سنت حرمت متعه در خیبر را قبول ندارند و  حتی روایـتی را که در صحیح بخاری به همین مضمون از امیر مومنان نقل شده است &ndash همان طوری که در متن این مقاله آمده است - از اشتباهات زهری می دانند ؛ بنابراین ، این روایت قطعا تقیه ای بوده و موافق با مضمون روایت دروغین زهری است .

  نیز در مورد این روایت باید گفت که در آن بحث حرمت گوشت الاغ اهلی مطرح شده است که در این مطلب نیز مخالف اجماع شیعه است ؛ و شیعه آن را تنها کراهت می دانند .



با وجود نكاح دائم ، نیازی به ازدواج موقت نیست :


محمد بن یعقوب كلینی در الكافی روایتی را از علی بن یقطین نقل می كند كه ایشان از حضرت علی درباره حلت و حرمت نكاح موقت و متعه پرسیدند ایشان ((حضرت علی)) در جوابشان فرمودند: شما به آن هیچ نیازی ندارید و خداوند متعال به وسیله نكاح دائم شما را از آن مستغنی گردانده است (الفروع من الكافی 2/43 و وسائل الشیعه 14/449) پاسخ این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


پاسخ :


پاسخ این روایت ، با نقل درست و بدون تحریف روایت آشکار می گردد :


علی بن إبراهیم ، عن أبیه ، عن ابن أبی عمیر ، عن علی بن یقطین قال : سألت أبا الحسن موسى ( علیه السلام ) عن المتعة فقال : وما أنت وذاك فقد أغناك الله عنها ، قلت : إنما أردت أن أعلمها ، فقال : هی فی كتاب علی ( علیه السلام ) ، فقلت : نزیدها وتزداد ؟ فقال : وهل یطیبه إلا ذاك .


الكافی ج 5 ص 452


از علی بن یقطین &ndash از ثروتمندترین مردمان دوران خویش و کسی که به دستور حضرت موسی بن جعفر علیه السلام وزارت هارون الرشید را پذیرفته بود تا بتواند در حد امکان مانع ظلم وی به شیعیان شود - روایـت شده است که گفت از موسی بن جعفر علیه السلام در مورد متعه سوال نمودم پس حضرت فرمود : تو دیگر با متعه چه کار داری ؟ زیرا خداوند تو را از آن بی نیاز ساخته است !!! ( تو که از ثروتمندانی و همسران متعدد و کنیزکان بسیار داری ؛ تو دیگر برای چه در مورد متعه سوال می کنی)


پاسخ دادم : می خواستم بدانم ؛ حضرت فرمودند : در کتاب امیر مومنان موجود است ( در نظر ما اهل بیت حلال است ) .


پرسیدم : آیا می توانیم آن را زیاده &ndash از چهار عدد &ndash بگیریم وآیا زیاد می شود ؟


فرمودند : آیا چیزی غیر از این سبب شیرینی متعه می شود ؟ - همین است که سبب گوارایی متعه شده است که هر تعداد که مایل بودی می توانی به متعه بگیری -


زنان فاجره ، مرتكب نكاح موقت می&zwnjشوند :


در روایتی كه هشام بن حكم آن را از ابی عبدالله نقل می كند چنین می فرماید: كه حضرت ابوعبدالله فرمودند: زنان فاجره و فاسقه مرتكب نكاح موقت می شوند و زنان پاكدامن و محصنه از آن پرهیز می نمایند. (بحار الانوار 100/ 318 و السرائر 483). پاسخ به این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


در روایتی دیگر كه توسط عبدالله بن سنان نقل شده است چنین وارد شده است كه ایشان می فرمایند از حضرت ابوعبدالله درباره ی نكاح موقت پرسیدم ایشان فرمودند: خود را با آن چركین و كثیف نگردان (بحار الانوار 100/318 و السرائر 66)


پاسخ به این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


پاسخ :


همانطور که در پاسخ به سوال اول گفته شد ، حکم به حرمت متعه از مطالبی است که شیعه و ائمه ایشان بدان معروف هستند ؛ و به همین جهت تمامی روایات مخالف با این مطلب از طرف شاگردان مکتب ائمه حمل بر تقیه گردیده است .


آیه «فما استمتعتم ... » در باره ازدواج موقت نیست :


آیه "فَمَا اسْتَمْتَعْتُم بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَةً" .این آیه هرگز در باب ازدواج موقت نیست. زیرا خودش جزئی از یك آیه است كه در مورد ازدواج دائم سخن می گوید و "ف" اول جمله امكان تفاوت موضوع آیه را منتفی می كند.


پاسخ به این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


پاسخ :


این که این قسمت از آیه در مورد متعه نازل شده است ، اجماع مفسرین صدر اول اهل سنت و مشهور در بین سائر ایشان است ؛ روایات صحیحه ایشان را نیز در این باره در مقاله مطرح نمودیم .


 اما این اشکال که در این آیه فاء آمده است و ابتدای آیه در مقام بیان حكم ازدواج دائم است كلام صحیحی نیست ؛ زیرا :


الف ) ابتدای آیه می گوید :


َالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَیْمَانُكُمْ كِتَابَ اللَّهِ عَلَیْكُمْ وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِینَ غَیْرَ مُسَافِحِینَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآَتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَیْكُمْ فِیمَا تَرَاضَیْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِیضَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِیمًا حَكِیمًا


زنان شوهر دار نیز &ndash برای شما حرام هستند &ndash مگر آنکه ایشان را به کنیزی بگیرید ؛ حکمی است که خداوند برای شما قرار داده است ؛ و غیر این زنان برای شما حلال است که با اموال خویش ، به ایشان میل نمایید در حالیکه پاکدامنی را حفظ کرده و زنا ننمایید &ndash زنا اگر با دادن مالی به زن باشد جایز نیست &ndash پس کسانی را که از این زنان به متغه  گرفتید پس حقوق ایشان را واجب است که به ایشان پرداخت نمایید ...


سوال اینجاست که کجای آیه فوق ، قبل از بحث متعه ازدواج دائم را مطرح کرده است ؟


ب) فاء می توان برای اضراب باشد ؛ یعنی بحث در مورد کلام قبل را مسکوت گذاشته و به موردی جدید بپردازد ؛ یعنی حتی اگر در آیه قبل از بحث متعه بحث ازدواج دائم  بود ، منافاتی نداشت که با فاء بر آن عطف گردد .


عقد موقت با زنی كه از خانواده شریفی باشد ، درست نیست :


شیخ طوسی چنین فتوا می دهد:"وقتی زن از خانواده ی شریفی باشد نكاح متعه با او درست نیست چون برای خانواده اش عیب و عار و برای خود زن ذلت و خواری است


(تهذیب الاحكام جلد هفتم ص 253)


پاسخ به این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


پاسخ :


این نیز از دروغ هایی است که عده ای از مغرضین از علمای اهل سنت به مرحوم شیخ طوسی نسبت می دهند ؛ در این زمینه بهتر است متن کتاب ایشان را ذکر نماییم :


14 - واما ما رواه أحمد بن محمد عن أبی الحسن عن بعض أصحابنا یرفعه إلى أبی عبد الله علیه السلام قال : لا تتمتع بالمؤمنة فتذلها . فهذا حدیث مقطوع الاسناد شاذ ، ویحتمل أن یكون المراد به إذا كانت المرأة من أهل بیت الشرف فإنه لا یجوز التمتع بها لما یلحق أهلها من العار ویلحقها هی من الذل ویكون ذلك مكروها دون أن یكون محظورا


تهذیب الأحكام ج 7 ص 253


آنچه که احمد بن محمد از ابی الحسن از بعضی از اصحاب ما نقل کرده و سند آن را تا امام صادق علیه السلام بالا می برد که فرمود : با زن مومن متعه نکن ، زیرا با این کار وی را خوار می سازی ؛ این روایت روایتی است که سند آن قطع شده ( روات آن مشخص نمی باشد ) و روایت شاذ - مخالف مشهور &ndash می باشد ؛ و شاید مراد روایت آن است که اگر زنی از خاندان شرف باشد ، نباید با او متعه کرد ، زیرا این کار سبب عار برای خاندان وی و ذلت خود وی می گردد واگر این چنین باشد مکروه بوده و باز هم حرام نیست &ndash پس بر فرض صحت سند باز هم این روایت نمی تواند مدرکی برای حرمت متعه باشد ؛ زیرا دلالت بر حرمت آن ندارد &ndash


مشخص است که مرحوم شیخ طوسی در مقام رد استدلال به این روایت برای حرمت متعه است ؛ نه اثبات این و این کلام ایشان هم توجیهی برای کلام مستشکل است که باز هم در انتها با گفتن و یکون ذلک مکروها آن را نیز رد می نماید .


زیدیه ، متعه را حرام می&zwnjدانند :


زید پسر امام سجاد رحمهما الله هم قائل به حرمت صیغه بود(رجوع كنید به كتاب شرح فقه الكبیر). زیدیه و اسماعیلیه هر دو متعه را حرام می دانند و مخالفت یكی دو صحابی كه حدیث تحریم متعه بدانها نرسیده اجماع را به هم نمی زند.


پاسخ به این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


پاسخ :


زیدیه ادعا می کنند که زید ادعای امامت نیز کرده است ؛ آیا تمامی ادعاهای ایشان مقبول است ؟


نه شیعه و نه اهل سنت این ادعای ایشان را نمی پذیرند ؛ در مورد متعه نیز همین سخنان مطرح می گردد .


چرا در عقد موقت ، ارث و طلاق وجود ندارد :


سوره مومنون آیات 5 الی 7 ازدواج را تنها به شكل دائم با زنان آزاد یا كنیز جایز می داند. علمای شیعه می گویند ازواجهم شامل ازدواج موقت هم می شود. اما اگر چنین است پس باید به حكم آیات دیگر قرآن زوجین از همدیگر ارث ببرند و طلاق بینشان امكان پذیر باشد و فرزدانشان هم از والدین ارث ببرند و سقف 4 زن در حالی كه در ازدواج موقت چنین نیست.


پاسخ به این مساله در برابر حلیت متعه چیست؟


پاسخ :


 پاسخ این سوالات در متن مقاله داده شده است که در اینجا به صورت اجمالی بدان اشاره می نماییم :


1- آیه سوره مومنون تنها حرمت زنا را اثبات می کند و می گوید نکاح تنها با همسر- در ازدواج-  و یا کنیز جایز است و علمای شیعه و سنی متعه را نوعی ازدواج دانسته و زن را در این ازدواج همسر مرد می دانند .


2- قرآن به طور مطلق برای جدایی مرد از زن طلاق را مطرح نمی نماید و این تنها مربوط به بعضی از افراد ازدواج دائم است ؛ به عنوان مثال اگر مردی مرتد شود خود به خود از زن خویش جدا می گردد بدون اینکه بین این مرد و زن صیغه طلاق جاری گردد ؛ در مورد ارث نیز چنین است ؛ جدای از این نکته که بسیاری از علمای شیعه در مورد زن در متعه حکم ارث را جاری می دانند ؛ بنا بر این اشکال بر ایشان اصلا وارد نیست تا بخواهند پاسخ بگویند .


موفق باشید



گروه پاسخ به شبهات




گروه پاسخ به شبهات ، مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج