تبلیغات
وبلاگicon
ازدواج موقت - نظر صحابه در مورد متعه
تاریخ : پنجشنبه 22 تیر 1391 | 05:44 ق.ظ | نویسنده : صادق
نظر صحابه ، تابعین و علمای اهل سنت و سیره آنها در مورد متعه :

یکی از ادله ای که نمی توان آن را انکار کرد سیره صحابه و تابعین در عمل به متعه بعد از زمان رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم بوده است . این عمل به قدری در میان ایشان شایع بوده است که با توجه به آن نمی توان ادعای نسخ متعه یا عالم نبودن این عده زیاد از علما و بزرگان صحابه و تابعین و نیز علمای اهل سنت را پذیرفت .


وقد ثبت على تحلیلها بعد رسول اللّه صلى اللّه علیه وسلم جماعة من السلف رضى اللّه عنهم منهم من الصحابة رضى اللّه عنهم: أسماء بنت أبى بكر الصدیق . وجابر بن عبد اللّه . وابن مسعود . وابن عباس. ومعاویة بن أبى سفیان ، وعمرو بن حریث . وأبو سعید الخدرى . وسلمة . ومعبد أبناء أمیّة بن خلف ، ورواه جابر بن عبد اللّه عن جمیع الصحابة مدّة رسول اللّه صلى اللّه علیه وسلم . ومدّة أبى بكر . وعمر إلى قرب آخر خلافة عمر. 


واختلف فی إباحتها عن ابن الزبیر . وعن على فیها توقّف . وعن عمر بن الخطاب أنّه إنّما أنكرها إذا لم یشهد علیها عدلان فقط وأباحها بشهادة عدلین.


ومن التابعین طاوس . وعطاء . وسعید بن جبیر . وسائر فقهاء مكّة أعزها اللّه


 المحلى ج 9 ص 519


گروهی از سلف بر حلیت متعه بع د از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم باقی ماندند . در بین ایشان از صحابه اسماء دختر ابو بکر صدیق است وجابر بن عبد الله الانصاری و ابن مسعود و ابن عباس ومعاویه وعمرو بن حریث و ابو سعید خدری و سلمه ومعبد فرزندان امیة بن خلف .


 جابر نظر به حلیت متعه را در زمان رسول خدا از همه صحابه نقل کرده است . و نیز در زمان خلافت ابو بکر و نیز مدتی در زمان عمر تا اواخر خلافتش ( که طبق روایات خود اهل سنت بعد از آن از متعه نهی کرد)


 و در مورد اعتقاد ابن زبیر به حلال بودن آن اختلاف شده است . نیز از علی در مورد آن سکوت وتوقف در نظر دادن نقل شده است .


 و از عمر نیز نقل شده است که تنها زمانی در مورد متعه اشکال می گرفت که دو شاهد در آن حاضر نباشند ، اما اگر دو شاهد شهادت دادند آن را جایز می دانست .


نیز قرطبی در کتاب الجامع لأحكام القرآن قرطبی  ج 5 ص133 فتوای به حلیت متعه را نظر علمای مکه و یمن می داند .


  از سوی دیگر می بینیم که بزرگان علمای اهل سنت نیز در مورد متعه نظر مخالفی نداشته اند و بالعکس حتی بسیاری از ایشان به این عمل رغبت بسیار نشان می داند .


 مثلا عبد العزیز بن عبد الملک بن جریج از بزرگان علمای امویین و فقیه وعالم مکه که در زمان وی یکی از ارکان اصلی روایت بود و روایات وی به وفور در صحاح سته یافت می شود 90 زن متعه ای داشت :


 1- قال أبو غسان زنیج سمعت جریرا الضبی یقول كان ابن جریج یرى المتعة تزوج بستین إمرأة وقیل إنه عهد إلى أولاده فی أسمائهن لئلا یغلط أحد منهم ویتزوج واحدة مما نكح أبوه بالمتعة


جریر می گفت که نظر ابن جریج حلیت متعه بود . او با 60 زن متعه کرد و گفته شده است که او نام ایشان را به اولادش گفت تا مبادا کسی از ایشان به اشتباه افتاده و با زنی از زنانی که پدرش با ایشان متعه کرده بود ازدواج کند!!! 


 سیر أعلام النبلاء ج6/ص331


 2- وقال محمد بن عبد الله بن عبد الحكم سمعت الشافعی یقول استمتع ابن جریج بتسعین امرأة حتى إنه كان یحتقن فی اللیل بأوقیة شیرج طلبا للجماع


 سیر أعلام النبلاء ج6/ص333


از شافعی شنیدم که می گفت : ابن جریج با 90زن متعه کرد ؛ حتی  او شبها یک ظرف روغن کنجد به خود تنقیه می کرد تا بتواند نزدیکی کند !!! 


هم چنین از مالک بن أنس و أحمد بن حنبل دو فقیه بزرگ اهل سنت و رهبران مذاهب مالکی و حنفی نیز قول به جواز متعه نقل شده است :


مالك بن أنس: 


 1- وَتَفْسِیرُ الْمُتْعَةِ أَنْ یَقُولَ لِامْرَأَتِهِ : أَتَمَتَّعُ بِكَ كَذَا مِنْ الْمُدَّةِ بِكَذَا مِنْ الْبَدَلِ ، وَهَذَا بَاطِلٌ عِنْدَنَا جَائِزٌ عِنْدَ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَهُوَ الظَّاهِرُ مِنْ قَوْلِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ


 تفسیر متعه آن است كه به زنی گفته شود: من تو را برای فلان زمان و با فلان مقدار مال متعه می&rlmكنم و این در اعتقاد ما باطل است و مالك بن انس آن را جایز می داند و گویا نظر ابن عباس هم چنین باشد .


 المبسوط للسرخسی ج5 ص152


 2- وفی أن النهی للتحریم أو الكراهة قولان لمالك


در اینكه نهی (از خوردن گوشت الاغ ومتعه ) برای كراهت است یا حرمت مالك دو قول دارد .


 شرح الزرقانی ج3 ص198


 3- وَقَالَ مَالِكٌ : هُوَ جَائِزٌ ؛ لِأَنَّهُ كَانَ مَشْرُوعًا فَیَبْقَى إلَى أَنْ یَظْهَرَ نَاسِخُه وَاشْتَهَرَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ تَحْلِیلُهَا وَتَبِعَهُ عَلَى ذَلِكَ أَكْثَرُ أَصْحَابِهِ مِنْ أَهْلِ الْیَمَنِ وَمَكَّةَُ


مالک بن أنس می گوید که متعه جایز است . زیرا در ابتدا مشروع بوده است . پس همینطور باقی می ماند تا نسخش مشخص شود.  مشهور است كه ابن عباس نیز آن را حلال می&rlmدانست و بیشتر اصحاب او از اهل یمن و مكه نیز به تبعیت از ایشان ، آن را جایز می&rlmدانستند


تبیین الحقائق شرح كنز الدقائق فخر الدین ابو محمد عثمان بن علی زیلعی كتاب النكاح باب المتعة


احمد بن حنبل :


وقال أبو بكر فیها روایة أخرى أنها مكروهة غیر حرام لأن ابن منصور سأل أحمد عنها فقال یجتنبها أحب إلی قال فظاهر هذا الكراهة دون التحریم


از ابن قدامه نقل شده كه ابوبكر گفت: روایت دیگری وارد شده كه طبق آن ، متعه مكروه است ، نه حرام ؛ چون ابن منصور از احمد پرسید و او گفت: به نظر من ، دوری كردن از آن ( متعه ) بهتر است. گفت: پس ظاهر این گفته ، كراهت است نه حرمت. 


 المغنی ج7 ص136


همین مطلب در کتاب الكافی فی فقه ابن حنبل ج3 ص57 و کتاب شرح الزركشی ج2 ص399 آمده است .